Prof. Dr. Yaman Tokat, Karaciger Nakli Türkiye, livertransplantturkey, KARACİGER NAKLİ TÜRKİYE karaciger nakli: karaciger hastalıkları

Viral Hepatit virus infeksiyonunun neden olduğu karaciğerin bir infalamasyonudur. Bu inflamasyon da karaciğerde hücre hasarına ve destruksiyona neden olur.

Hepatite neden olduğu bilinen beş virus tipi bulunmuştur:

Hepatit A ve Hepatit E - hepatitin bu tipleri genellikle fekal-oral yolla bulaşır bu da bu enfeksiyonlar için, içilen kontamine suların en büyük kaynak olduğu anlamına gelir.
The various modes of spread can be:

Enfekte bir kişinin dışkısıyla temas etmek
Enfekte dışkı ile temas etmiş bir kişinin hazırladığı yemeği yemek
Enfekte dışkı ile kirlenmiş su içmek
Enfekte bir kişi ile anal ilişkide bulunmak

Hepatit B ve C

Hepatit B

Dünyada 400 milyon Hepatit B taşıyıcısı bulunmaktadır
Bunlardan ... milyonu Türkiye de bulunmaktadır, yani her . kişiden birisi Hepatit B taşıyıcısıdır.
Bunlardan ..milyonu kanlarında bulaşıcılığı yüksek virüs taşımaktadır.

Hepatit B virüs enfeksiyonu, kolayca bulunabilen, güvenli ve oldukça etkili olan bir aşı ile tamamen önlenebilir.

Hepatit C

Türkiye popülasyonunun % ...u hepatit c lidir. Yaklaşık... kişi enfektedir.
Bir kez virüs alıdıgı zaman kronik hastalık gelişme riski %80 dir.
Hepatit B nin aksine korunmak için bir aşı henüz mevcut değildir.

Hepatit B ve Hepatit C nin bulaşma yolları:

Kontamine kan ve kan ürünleri
Seksüel ilişki (özellikle birden fazla partner ile) Hepatit B nin eşler arasında bulaşma riski yüksek iken Hepatit Cnin bulaşma riski düşüktür.
Ayrıca alkolik karaciğer hastalığı olan hastalığı olan hastalarda da Hepatit C gelişebilir.

Hepatit D - Bu form Hepatit B ile birlikte görülür ve Hepatit B enfeksiyonunu daha ağır hale getirir.

Hepatit A ve E virusu sadece akut hepatite neden olur.

Diğer taraftan Hepatit B( D virusu ile birlikte veya değil) ve C virüsleri akut hepatitin yanı sıra kronik hepatit, siroz, karaciğer kanseri, karaciğer hasarı ve ölüme yol açabilir.

-Yağlı karaciğer (1.aşama): Yağlı karaciğer karaciğer içinde aşırı yağ birikimi anlamına gelir. Alkole bağlı karaciğer hasarlarından en çok görüleni budur. Karaciğerde büyüme ile beraber sağ karın bölgesinde zaman zaman ağrı ve hazımsızlık görülebilir.
-Alkolik hepatit (2.aşama): Alkolik hepatit karaciğerin akut, ani inflamasyonudur. Bu durumda karaciğer hücrelerinde hasar ve zamanla bağ dokusuna dönüşüm gerçekleşir. Bulgular arasında ateş, sarılık, karaciğerde büyüme, karın sağ üst kısmında ağrı gözlenebilir.
-Alkolik siroz (3.aşama): Bu aşamada artık karaciğerin normal hücreleri işlev görmeyen bağ dokusuna dönüşür. Bu durumda artık alkolik hepatitte gözlenen bulgulara ilaveten, portal hipertansiyon ismini verdiğimiz bir durum gelişirki bu durumda karında sıvı toplanması (asid), yemek borusu varislerinden kanamalar, dalakta büyüme, hatta böbrek yetmezliğine gidebilen bir süreç başlar.

Alkole bağlı karaciğer hastalığında tedavi hastalığın aşamasına göre ve de sizin alkolü bırakma kararlılığınıza göre doktorunuz tarafından belirlenir.

Tedavide hedef karaciğer fonksiyonlarının korunmasıdır. Tedavi alkolün bırakılması ile başlar.

Birinci evrede karaciğerdeki yağlanma ve ikinci evrede gelişen alkolik hepatit alkolu bırakmayla dahi kontrol altına alınabilir ve büyük oranda tedavi edilebilir.

Karaciğerin kendini yenileme gücü çok fazla olup sıklıkla alkole bağlı hasarı onarabilir. Ancak karaciğerde siroza bağlı hasarlanma gelişirse hasar geridönüşsüz olur. Sirozun gelişimiyle hasta üçüncü evreye girer ve hastalık kaçınılmaz olarak ilerler. Yinede alkolun bırakılmasıyla bu ilerleme oldukça yavaşlatılabilir.
İlerlemiş siroz bir kere geliştikten sonra alkolün tamamen kesilmesi ve karaciğer nakli tek çözümdür.

Karaciğer Kanseri (Hepatoma, HCC)

Karaciğer kanseri yada Hepatosellüler karsinoma (HCC), Türkiye gibi Hepatit B enfeksiyonunun yüksek oranda görüldüğü ülkelerde en sık görülen kanser türlerinden biridir. Diğer siroz nedenlerinden Hepatit C ve alkol istismarı da bu yolla karaciğer kanserine neden olabilir.

Maselef, diğer birçok kanserler gibi karaciğer kanseri de geç safhalara ulaşıncaya kadar saptanamayabilir. Genellikle karın ağrısı veya başka bir sebeple çalışılan ultrason veya bilgisayarlı tomografi ile rastlantısal olarak saptanırlar yada önceden siroz olduğu bilinen hastaların takibi sırasında saptanabilirler. Böyle bir şüphe olduğunda Alfa Feto Protein (AFP) denilen basit bir kan tahlili ile varlığı teyit edilebilir. Bazen, karaciğerdeki habis bir tümör sıklıkla kalın barsaktan kaynaklanan başka bir habis tümörün yayılması sonucunda gelişmiş olabilir.

Bu Konuda Ne Yapılabilir ?

Karaciğer kanserinde en etkili tedavi, kanserden etkilenmiş olan karaciğer bölümünün çıkartılmasıdır (Hepatektomi). Kanser karaciğerin çıkartılabilen bir alanında olup başka bir vücut bölgesine yayılmamış haldeyken cerrahi yapılırsa tedavi şansı yüksektir. Geleneksel olarak, on yıl önce bu tip bir cerrahi yüksek riskli olarak düşünülürdü ancak günümüzde cerrahlar tarafından planlanan ve uygulanan kansız karaciğer bölünmesi teknikleriyle bu müdehaleler yüksek başarı oranlarıyla ve düşük riskle yapılabilmektedir. Düşük ven basınçlı anestezi uygulaması ve deneyimli cerrahlar tarafından kullanılan CUSA adlı özel bir kesme aleti ile ameliyat sırasında kanama hemen hiç olmamaktadır. Karaciğere ait iki eşşiz özellik hastaların iyileşmelerinde çok önemlidir. Bunlardan ilki, karaciğer dokusunun %70' inin alınmasından sonra dahi geriye kalan sağlıklı dokunun normal fonksiyonlar için yeterli olması ve diğeri de karaciğerin birkaç hafta içinde alınan bu doku kitlesini yeniden yapacak oranda yenilenme kapasitesidir.
Uygun durumlu hastalarda, özellikle siroz zemininde gelişmiş kanser vakalarında, karaciğer nakli uygulanabilir ve bu sayede karaciğer kanseri ve sirozu aynı anda tedavi edilmiş olur.

Ameliyatsız Tedavi

Ameliyatın mümkün olmadığı yada güvenli olmadığı durumlarda, bazı tedavi seçenekleri de mevcuttur. Tümör içine alkol enjekte edilmesi yada tümörün özel bir iğne ile yakılması (RFA- RadioFrequency thermoAblation) bu tür iki tekniktir. Her iki teknik de amaç karaciğerin sağlıklı dokusuna veya diğer vücut bölümlerine zarar vermeden tümörlü alanın yok edilmesidir. Bununla birlikte bu tekniklerin en büyük sınırlayıcı kriteri tümör çapının 5 cm'in altında olması ve sayıca 3'ten az olması gerekliliğidir.

Eger kanser, karaciğer içerisinde yayılmış ise kemoterapi ilaçları direk olarak karaciğer atardamarlarından verilmesi (TAC-transarterial chemotherapy) yöntemi uygulanabilir. Bu yolla uygulanan kemoterapotik ilaçlar direk olarak tümör hedefine ulaşmakta ve vücuda olan yan etkileri önemli derecede azaltılmaktadır. Büyük yada birden çok tümör varlığında uygulanabilecek bir diğer yöntem de o bölgeyi besleyen atardamarın tıkanması yoluyla tümör hücrelerinin öldürülmesidir (TACE- TransArterial Chemo-Embolization). Tüm bu tedavi uygulamaları sadece deneyimli karaciğer cerrahları ve diğer yardımcı birimlerin mevcut olduğu özelleşmiş karaciğer merkezlerinde yapılmalıdır.

Önleme

Karaciğer kanserini önleme iki seviyede mümkündür. İlk aşama, alkol istismarından kaçınma ve Hepatit B ve C enfeksiyonlarından korunmadır. İkinci aşama ise karaciğer sirozu mevcut olan hastaların, kanser gelişmeden önce karaciğer nakli yapılmasıdır. Bu amaçla tüm karaciğer sirozlu hastalar mutlaka bir karaciğer uzmanı tarafından nakil şansı açısından değerlendirilmelidirler.

Safra yolu atrezisi, karacigerin safrasını drene eden safra kanallarının dogustan olmaması veya kapalı olmasıdır. Bu durum dogumdan hemen sonra ortaya çıkan ilerleyici bir durumdur. Safra karacigerde hapsolur ve hizli bir sekilde karaciger hucrelerine zarar vermeye baslar. Karaciger dokusuna verdigi bu zarar daha sonra sirozla sonuclanabilir.

Teshis:

Tedavi:

Ameliyat:Teshis konulduktan sonra tercih edilen ilk tedavi yontemi ameliyatla karaciger disi kapali olan safra yollari cikarilarak ince barsak direkt olarak karacigerden safranin geldigi yere anastomoz yapilmasidir.(Bu yonteme Kasai ameliyati denir.)
Bu hastaligin erken teshisi cok onemlidir. Eger ameliyat bebek 2 aylik olamadan bu ameliyat yapilirsa basari sansi en yuksektir. Bu ameliyattan tamamen fayda goren hasta orani yalnizca %30, kismen fayda goren hasta orani ise %50 dir. Hastalarin %20 si ise bu ameliyattan fayda gormez. Duzeltme ameliyatindan fayda gormeyen hastalarda karciger hasari devam eder ve siroz gelisir. Ilerleyici siroz ise en sonunda karaciger transplantasyonu gerektirir.

Karaciger transplantasyonu bilier atrezinin uzun donem tedavisinda onemli rol oynar. Cocuklarda karaciger transplantasyonu tedavideki basari oranini arttirmis ve bilier atrezi ile dogan cocuklarda onemli bir umut olmustur.

Primer bilier siroz karacigerdeki safra yollarini yavas yavas tahrip eden bir karaciger hastaligidir. Safra, yaglarin sindirimine yardimci olan bir maddedir ve karacigeri bu kanallararaciligi ile terkeder. Bu kanallar zarar gordugunde safra karacigerde birikerek karaciger dokusuna zarar verir. Zamanla bu hastalik siroza neden olarak karacigerin calismasini durdurur.

Primer bilier sirozun nedeni bilinmemektedir. Bu hastalik kadinlarda, erkeklere oranla daha fazla gorulur ve 30-60 yaslar arasında sıktır. Bazı arastırmalar hastalıgın ımmun sıstemdekı bir problemden kaynaklandıgını öne surmektedir.

Primer bilier sirozun en sık gorulen semptomları kaşıntı ve halsizliktir. Dıger semptomlar, sarılık(gözlerde ve ciltte),ciltte kolesterol birikintileri,vücutta sıvı tutulumu kuru gözler ve ağızdır.Primer bilier sirozlu bazı hastalarda osteoporoz , artirit ve tiroid problemleri de olabilir.

Primer bilier sirozun tanısı labaratuar testleri, röntgen, ve bazı vakalarda da karaciğer biyopsisi (karaciğerden küçük bir parça alınan basit bir işlemdir) ile konulur. Tedavi için vitamin ve kalsyum preparatları, hormon tedavisi ve semptom giderici ilaclar verilebilir. Ursodiol hastalıgı tamamen tedavi etmemesine ragmen primer bilier sirozlu hastalar için faydalıdır. Eğer karaciğer hasarı ciddi ise karaciğer nakli gerekebilir.

Primer Sklerozan Kolanjitte karacıger ıçı ve dışı safra yolları ıltıhaplanır ve skar dokusu olusur. Skar dokusunun artması ile birlikte safrayı karaciğer dışına taşıyan kanallar tıkanır. Safra yiyeceklerdeki yagın sindirimine yardımcı olur. Bu kanallar tıkanırsa safra karacigerde birikerek karaciger hücrelerine zarar verir ve PSK karaciger hasarına neden olur.

Araştırmacılar PSK ın nedenini bılmemektedir. Araştırmalr sonucundaki teorilere göre bakterilerin , virüslerin ve immün sistem problemlerinin rolü olabilir. PSK bir tür infamatuar barsak hastalığı olan ülseratif kolit ile ilişkili oldugu görülmektedir.
Hastalık genelde 30 ila 60 yaşlar arasında başlamakla birlikte çocukluk çağında da görülebilir. Erkeklerde kadınlara oranla daha sıktır. Yavaş ilerler bu nedenle kişi semptomlar ortaya çıkmadan yıllar önce bu hastalığa yakalanmıştır. En sık görülen semptomlar kaşıntı, halsizlik ve sarılıktır. Safar yollarında gelişen bir enfeksiyon titreme ile yükselen ateşe neden olabilir.

PSK teşhisi direkt olarak safra kanallarına radyoaktif madde verilmesinden sonra röntgen çekilerek yapılan kolanjiografi ile konulur. Kolanjiografi endoskopik olarak da uygulanabilir (endoscopic retrograde cholangiopancreatography, ERCP) veya Magnetic Resonance Imaging (MRI) ile de yapılabilir. Tedavide semptomlara yönelik olarak kaşıntının giderilmesi, enfeksiyon tedavisi için antibiyotik tedavisi ve bu tür hastalarda A,D ve K vitamini eksikliklerinin sık görülmesi nedeni ile vitamin desteği yapılır.bazı vakalarda ana safra kanalının ciddi tıkanıklıklarında cerrahi gerekebilir. Karaciger hasarı oluştuğunda karaciger nakli bir seçenek olabilir.

Otoimmun karaciğer hastalıkları nelerdir?

Bir otoimmun hastalık, bir kişinin immun sisteminin kendi organ ve dokularına karşı saldırması veya reaksiyon göstermesidir. Karaciğerde immun sistem karaciğer hücrelerini harab ederek safra yolarına zarar verebilir ve kronik hepatit otoimmun bir hastalık nedeni ile de oluşabilir.

Metabolik karaciğer hastalıkları nelerdir?

Karaciğeri etkileyen iki ana metabolik hastalık :

Hemokromatozis- yiyeceklerden fazla miktarda demir emilimidir. Fazla olan demir vücuttaki organlarda (örneğin karaciğer ve pankreasta) depolanır. Fazla olan bu demir bu organlara zarar verebilir. Hemokromatozis, karaciğer hastalığına, karaciğer yetmezliğine ve karaciğer kanserine kalp hastalıklarına ve diabete neden olabilen kalıtsal bir hastalıktır.
Wilson Hastalığı - fazla miktarda bakırın karaciğerde tutulmasıdır. Bakırın safra ile atılması yerine karaciğer bakırı tutar ve depolar.ancak eninde sonunda hasarlı karaciğer bakırı kan dolaşımına salar. Bu kalıtsal hastalık böbreklere, beyine ve gözlere zarar verebilir. Ciddi beyin hasarı, karaciğer yetmezliği ve ölüme yol açabilir.

Akut hepatit, karaciğerde hücre hasarı ve kaybına neden olan yangısal bir durumdur. Akut hepatit sık rastlanan bir hastalıktır; gelişmiş ülkelerde her yıl dört bin kişiden birinde akut hepatit gelişirken, bu sayı gelişmekte olan ülkelerde 5 kat daha fazladır.

Nedenler

Akut hepatitin en sık nedenleri:

· Virüslere bağlı enfeksiyonlar (A, B, C, D ve E hepatiti)

· Aşırı dozda ilaç kullanımı (Parasetamol)

· Kimyasal maddeler (kuru temizlemede kullanılan kimyasallar ve mantar zehirlenmeleri)

Copyright www.karacigernakliturkiye.com by 2008 suBRosa Bilisim Güvencesiyle Yonca Bayrak